Kunstgeschiedenis.jouwweb.nl
Home » architectuur » moderne architectuur » organische architectuur

 

Le Corbusier

Le Corbusier, geboren als Charles-Édouard Jeanneret-Gris was een Zwitsers-Frans architect en stedenbouwkundige (hij nam de Franse nationaliteit aan in 1930. Zijn betekenis en invloed zijn zo groot geweest, dat hij de ‘architect van de 20e eeuw’ wordt genoemd. Zijn werk oogstte veel lof, maar ook veel kritiek. Velen beschuldigen hem van de dood van de architectuur, en concreet, van de stad in moderne tijden. Toch zien architecten en kenners van de kunsten hem vaak als een genie vergelijkbaar met Michelangelo of Picasso

 

ORGANISCHE ARCHITECTUUR:

Een variatie op het functionalisme is organische architectuur, omdat natuurlijke vormen door haar voorvechters werden gezien als functioneel

Het functionalisme heeft haar nadruk voor functie overgebracht op de organische architectuur. Waar dit in het functionalisme tot uiting kwam in uniforme en geometrische kenmerken, houdt de organische architectuur niet vast aan deze strakke vormentaal, maar overheerst de gedachte om vorm en functie op elkaar aan te laten sluiten.

 

Organische architectuur is een stroming in de architectuur die rond 1900 opkwam. De stroming komt voort uit een zoektocht naar nieuwe 'stijl' die moest passen bij de eigen tijd, zonder dat werd teruggegrepen op stijlkenmerken uit het verleden. Daarnaast probeert organische architectuur een oplossing te bieden voor de sterke industrialisering en het gebruik van nieuwe materialen. Tegenwoordig is er vanuit de organische architectuur dan ook veel aandacht voor duurzaamheid en leefbaarheid.

Belangrijke grondleggers van de organische architectuur zijn Antoni Gaudí, Friedensreich Hundertwasser, Rudolf Steiner, Frank Lloyd Wright, Imre Makovecz en Louis Sullivan.

Organische architectuur heeft geen gemeenschappelijke uiterlijke kenmerken, omdat het in organische architectuur gaat om een werkwijze en achterliggende principes, in plaats van een vooraf bepaald beeld. Organische architectuur wordt om die reden bijna nooit als samenhangende stijl beschreven

FRANK LLOYD WRIGHT

Zijn complete oeuvre kent 2 soorten projecten:

  1. De woningen waar hij zijn eigen "prairie style" heeft ontwikkeld. Deze is geïnspireerd door het Amerikaanse platteland en wordt gekenmerkt door horizontaliteit in de opbouw, geometrische figuratie en ruimtelijke versmelting van binnen en buiten. Het meest bekende werk uit deze periode is het Robie-huis in het zuiden van Chicago, nabij de Universiteit van Chicago. Zo ook is het huis van Kaufmann in Bear Run, Pennsylvania, beter bekend als Fallingwater een voorbeeld van de kracht van zijn ontwerpen om de natuur in het gebouw te krijgen. Het huis is gebouwd over een waterval.
  2. Grote gebouwen vroegen meer dan zijn woningen de noodzaak om moderne constructiemethoden toe te passen en doordachtheid in zijn ontwerp te brengen. Voorbeeld hiervan is het kantoorgebouw voor de Johnson Wax Company in Racine, Wisconsin, dat zich kenmerkt door krachtige gebogen vormen en een centrale werkruimte, overdekt door slanke paddenstoelvormige betonnen zuilen

 

Frank-lloyd-wright-wausau.jpg
fraklloydwright.jpg

 

Frank Lloyd Wright-----Al zijn ontwerpen drukten zijn eerbied voor de natuur en zijn overtuigende geloof in het belang van menselijke waarden uit - ofzoals hij zelf zei: "menselijkheid". Wright stelde dat "schoonheid slechts het schijnen van het licht (ziel) van de mens" is. Met zijn Organic Design probeerde hij de spirituele essentie van zowel de mens als de natuur te symboliseren en vast te leggen. Wright gaf niet alleen vele impulsen tot vernieuwing aan de Amerikaanse en Europese architectuur, maar ook in zijn eigen oeuvre wist hij consequent en op steeds verrassende wijze zijn ideaal - organische architectuur - te verwezenlijken. Organische architectuur is gebaseerd op de idee van eenheid in zijn en handelen: architectuur moet voortvloeien uit de 'wetten der natuur' en dus ook in vorm en materiaal niet tegenstrijdig met de natuurlijke omgeving zijn. Daarnaast moet architectuur, als product van de cultuur, deze gestalte geven, de eenheid van natuur en cultuur belichamend en de gemeenschap dienend. Ook in geschrifte heeft Wright bekendheid aan deze, wel als romantisch gekwalificeerde opvatting van functionalisme gegeven. Wright was historicist noch modernist in de eerste plaats was hij een humanist.


.

 

ORGANISCHE ARCHITECTUUR

De organische architectuur is ontstaan aan het einde van de negentiende eeuw. De inspiratie komt uit de natuur en de gebouwen passen in hun omgeving. Een gebouw moet niet alleen functioneel zijn, maar ook een gevoel en een verbeelding weergeven. De organische architectuur wordt vrijwel nooit beschreven als een samenhangende stijl of stroming. Dit komt waarschijnlijk voort uit de grote verscheidenheid van haar vertegenwoordigers, zoals Rudolf Steiner, Antoni Gaudí, Louis Sullivan en Frank Lloyd Wright. Deze verscheidenheid uit zich ook in de gebouwen die als voorbeelden van organische architectuur gezien kunnen worden; wie het Goetheanum van Rudolf Steiner en de bouwwerken van Frank Lloyd Wright ziet, zal op het eerste gezicht niet vermoeden dat beide tot dezelfde stroming behoren. Toch zijn er veel overeenkomsten die vaak als de basis vormen voor het ontwerp; de levende natuur en de mens, en vooral de relatie daartussen, zijn altijd het figuurlijke fundament van de organische architectuur.

 

 

Jugendstil en organische architectuur
Een stroming die eveneens de historische elementen uitbant en inspiratie haalt uit de natuur en de creativiteit van de mens is de art nouveau of Jugendstil. Na de Eerste Wereldoorlog lijkt het functionalisme te breken met de gloeiende vormen en weelderige decoraties van de art nouveau; industrialisatie en standaardisatie uitte zich niet alleen in de oplossingen voor de omvangrijke sociale problemen, maar ook in de architectuur. De organische architectuur heeft zowel met de art nouveau als met het functionalisme elementen gemeen. De Jugendstil haalt, net als de organische architectuur, inspiratie uit de natuur. In de Jugendstil is dit terug te zien in de decoratie die los staat van de functie. In de organische architectuur wordt de natuur echter gebruikt als achterliggend principe voor de vorm.

 

Antoni Gaudí  was een Catalaanse architect. Hij ontwierp rond 1900 markante gebouwen en objecten, vooral in Barcelona waarvan de Sagrada Família de bekendste is.

Hij wordt beschouwd als een grondlegger van de organische architectuur. Zijn werk valt onder de Art Nouveau/Jugendstil. In Catalonië is deze stijl het Modernisme catalá.

organisch.jpg