Kunstgeschiedenis.jouwweb.nl
Home » vormgeving » licht en schaduw

Clair Obscur

 

 

doorvallend licht

 

Doorvallend licht is licht dat door een raam of deur ( of de wolken) heen schijnt. Je ziet dan een lichtbundel door de opening heen.

 

 

 

vermeer

 

 

 

 

 

 

 

 

bendiks westerink www.bendiks.nl

Strijklicht:
Licht dat onder een scherpe hoek over een oppervlak valt; vaak worden hierdoor de onregelmatigheden in het oppervlak blootgelegd.

Bij strijklicht zijn de schaduwen heel lang. Dat komtdoordat de lichtbron op dezelfde hoogte staat als het voorwerp zelf. Het licht schijnt er als het ware vlak over heen.

 

 

tegenlicht

Bij tegenlicht komt de schaduw naar je toe. De lichtbron bevindt zich tegenover je. Tegenlicht kan een romantische ofdreigende sfeer veroorzaken. Dat komt door het grote contrast tussen de lichte en donkere partijen. Als het tegenlicht erg fel is, ontstaan er silhouetten (donkere omtrekken)

 

Meelicht: Men spreekt van meelicht wanneer je als beschouwer in de richting van het licht meekijkt. Wanneer je een foto maakt met een flitsapparaat heb je ook te maken met meelicht. Schaduwen zijn dan nauwelijks te zien

 

licht en schaduw

Soorten

Er zijn enkele soorten schaduw te onderscheiden:

EIGEN SCHADUW

  • Eigen schaduw is de schaduw die op het object aanwezig is of de niet belichte kant van het voorwerp. Bijvoorbeeld: De zon schijnt op een paal; de ene kant van de paal is licht, de andere kant van de paal is donker.

 

 

       SLAGSCHADUW

 

Bij strijklicht zijn de schaduwen heel lang. Dat komtdoordat de lichtbron op dezelfde hoogte staat als het voorwerp zelf. Het licht schijnt er als het ware vlak over heen.

 

  • Slagschaduw is de schaduw die een object "werpt" op een ondergrond of achtergrond.
  • Zijlicht: Bij zijlicht komt het licht van opzij. Dat kun je zien aan de slagschaduw. De schaduw die niet op het voorwerp zelf maar eronder, erachter of ernaast zit,heet slagschaduw

  •  Bijvoorbeeld: genoemde paal werpt schaduw op het zand of op een muur.
    • Gebroken schaduw is een aparte vorm van slagschaduw. Om het voorbeeld van de paal weer eens te gebruiken: een paal staat voor een muur. Een deel van de schaduw valt op de grond; echter een ander deel van de schaduw zet zich voort op de muur. Er zit dus een soort knik in de schaduw.
Slagschaduw en gebroken schaduw zijn schaduwvormen welke gebruikt worden bij het schimmenspel  
 
KERNSCHADUW
 
  • Kernschaduw is het donkerste gedeelte van een eigenschaduw of slagschaduw; het gebied waarin geen enkele lichtstraal kan doordringen.
  • HALFSCHADUW
  • Halfschaduw (of "bijschaduw" volgens de fysica) is het halfdonkere gedeelte aan de buitenste begrenzing van een eigen- of slagschaduw. Het ontstaat bij een niet-puntvormige lichtbron: rondom de kernschaduw (waar helemaal geen licht doordringt) bevindt zich een gebied waarin lichtstralen uitgaande van een deel van de lichtbron kunnen doordringen: de bijschaduw. Er is sprake van een verschil tussen lichte bijschaduw en donkere bijschaduw als één bijschaduwkegel meer licht krijgt dan een andere bijschaduwkegel.
Kern- en halfschaduw (zwart resp. grijs) bij een zonsverduistering
Als de aarde een schaduw op de maan werpt, ontstaat een maansverduistering. Als de maan een schaduw op de aarde werpt, ontstaat een zonsverduistering. In het gebied waar de zonsverduistering 'totaal' is kun je spreken van de kernschaduw, daaromheen ligt een gebied met halfschaduw (gedeeltelijke zonsverduistering).
 
 
Bij tegenlicht komt de schaduw naar je toe. De lichtbron bevindt zich tegenover je. Tegenlicht kan een romantische ofdreigende sfeer veroorzaken. Dat komt door het grote contrast tussen de lichte en donkere partijen. Als het tegenlicht erg fel is, ontstaan er silhouetten (donkere omtrekken
 

Het weergeven van schaduw in de schilderkunst vormt een bijzonder probleem. De schilder dient zich namelijk af te vragen welke kleur de schaduw is. Voor de eigen schaduw geldt dat meestal een goed resultaat ontstaan als het beschaduwde deel wordt weergeven door de complementaire kleur van het onbeschaduwde deel bij te mengen. Een mooie schaduwkant op een rood object, kan dus geschilderd worden door bij de rode verf wat groen te mengen. Het toevoegen van zwart bij de rode kleur zal niet tot een bevredigend resultaat leiden. Dit principe is veel toegepast in het impressionisme. Voor die tijd werd schaduw vaak weergegeven door vooral bruine kleuren. De schaduw krijgt hierdoor soms een doods uiterlijk. Er bestaat zelfs verf die speciaal bedoeld zou zijn voor schaduwen, bruine omber en groene omber